Poprzednia

ⓘ Chris Niedenthal, właściwie Christopher Jan Niedenthal – brytyjski fotograf polskiego pochodzenia, jeden z najbardziej cenionych fotoreporterów europejskich. Cz ..




Chris Niedenthal
                                     

ⓘ Chris Niedenthal

Chris Niedenthal, właściwie Christopher Jan Niedenthal – brytyjski fotograf polskiego pochodzenia, jeden z najbardziej cenionych fotoreporterów europejskich. Członek rzeczywisty ZPAF. Współpracował m.in. z takimi magazynami jak "Newsweek”, "Time”, "Der Spiegel”, "Geo” i "Forbes”. Laureat nagrody World Press Photo w 1986. Autor licznych wystaw.

                                     

1. Życiorys

Urodził się w rodzinie polskich emigrantów wojennych, jest synem Jana Niedenthala i Heleny z domu Łyżwańskiej, brat Krystyny. Język polski poznał, uczęszczając do szkółki sobotniej, a ojczyznę rodziców po raz pierwszy odwiedził wraz z nimi w 1963.

Pierwszy aparat fotograficzny – Kodak Starmite – otrzymał w wieku 11 lat w nagrodę za zdanie egzaminu. Ukończył trzyletnie studia fotograficzne w London College of Printing. W Polsce zamieszkał od 1973 roku. Po kilku latach w roli wolnego strzelca pracując m.in. dla "Sterna” został zatrudniony jako korespondent "Newsweeka” w Polsce. Pierwszy duży materiał fotograficzny zarejestrowany wtedy przez Chrisa Niedenthala przedstawiał "nielegalne” i prowizoryczne kościoły, tworzone pomimo zakazu władz państwowych.

W 1978 był pierwszym fotoreporterem, który po wyborze Karola Wojtyły na papieża przyjechał do jego rodzinnego miasta Wadowic. 17 października wykonał zdjęcia księgi parafialnej, w której ksiądz dr Edward Zacher dokonał wpisu o powołaniu kardynała Wojtyły na Stolicę Piotrową. W kolejnym roku, podczas pielgrzymki papieża do ojczyzny, wykonał zdjęcie, które trafiło na okładkę "Newsweeka” – sfotografował na Jasnej Górze Jana Pawła II trzymającego goździki, jak również trzymającego na rękach, małą, zapłakaną dziewczynkę w czerwonej chusteczce.

Wraz z angielskim dziennikarzem, Michaelem Dobbsem, był pierwszym zagranicznym fotoreporterem wpuszczonym do Stoczni Gdańskiej podczas strajku w 1980.

Po wprowadzeniu stanu wojennego w Polsce wykonywał z ukrycia zdjęcia. Jedno z nich przedstawia transporter opancerzony SKOT, stojący na tle billboardu reklamującego film Czas apokalipsy Francisa Forda Coppoli, wiszącego na budynku kina "Moskwa” w Warszawie zdjęcie to trafiło m.in. na okładkę wydanej w 2006 książki prof. Andrzeja Paczkowskiego Wojna polsko-jaruzelska, a także na okładkę książki Gabriela Meretika Noc Generała. Niewywołane filmy w tym okresie przekazywał turystom i osobom wyjeżdżającym z Polski, by dostarczyli je do redakcji "Newsweeka”. Sam obawiał się wyjechać z kraju, nie mając pewności, czy zostanie z powrotem wpuszczony.

Laureat nagrody World Press Photo w 1986 za portret sekretarza generalnego węgierskiego KC – Jánosa Kádára, który trafił na okładkę "Timea”. W 1987 zamieszkał z rodziną w Austrii, gdzie mieściło się biuro "Timea” na Europę Wschodnią. W 1995 założył w Warszawie studio fotografii reklamowej "Magic media”, a od 1998 ma obywatelstwo polskie.

W 1999 zaprezentował cykl kilkudziesięciu zdjęć w dużym formacie, zatytułowany "Tabu Portrety nie portretowanych”, w ramach którego portretował dzieci niepełnosprawne umysłowo. Pierwotnie Niedenthal planował zatytułować wystawę "Niech Moc będzie z tobą!”, jednak ostatecznie wybrał nazwę "Tabu”, chcąc lepiej podkreślić problem niepełnosprawnych dzieci oraz przełamywania lęku przed innością. Temat podsunęła fotografowi kuzynka, Magda Klemm, wychowująca niepełnosprawnego syna. Wystawa prezentowana była między innymi w Starej Galerii ZPAF w Warszawie, Muzeum Ziemi Lubuskiej w marcu i kwietniu 2001 oraz Bratysławie, Wiedniu i Hamburgu.

Wraz z przyjacielem Tadeuszem Rolke zrealizował w 2001 projekt "Sąsiadka”, nawiązujący do książki Jana Tomasza Grossa i filmu Agnieszki Arnold o tym samym tytule, opowiadający o pogromie Żydów w Jedwabnem. Bohaterką zdjęć w scenerii żydowskich miasteczek była sąsiadka Rolke z bloku, młoda Wietnamka – Maja. Wystawa prezentowana była w warszawskiej Zachęcie i Muzeum Ziemi Lubuskiej w Zielonej Górze.

W 2004, nakładem wydawnictwa BOSZ Szymanik i Wspólnicy, ukazał się album Polska Rzeczpospolita Ludowa Rekwizyty, zawierający 130 zdjęć Niedenthala z lat 70. i 80. z komentarzem dziennikarza "Gazety Wyborczej” Jacka Hugo-Badera. W 2006, pod patronatem honorowym prezydenta Lecha Kaczyńskiego, nakładem wydawnictwa Edipresse Polska, ukazał się kolejny zbiór fotografii Niedenthala z okresu stanu wojennego, zatytułowany 13/12 Polska stanu wojennego. Pomysł zrodził się po tym, jak IPN przekazał fotografowi teczkę dotyczącą jego osoby, sporządzaną przez funkcjonariuszy SB od 1973. Album dostępny zarówno w języku polskim jak i angielskim, zawiera zarówno znane, jak i dotąd niepublikowane zdjęcia dokumentujące zajścia z lat 1981–1983.

W 2011 r. nakładem wydawnictwa Edition.Fototapeta wydano album Niedenthala In Your Face. Oblicza Niedawnej Przeszłości w wersjach polskiej i niemieckiej. W tym samym roku Wydawnictwo MARGINESY wydało autobiografię Niedenthala Chris Niedenthal. Zawód: Fotograf. W 2014 r. wydawnictwo BOSZ wydało w wersji dwujęzycznej polskiej i angielskiej album Chris Niedenthal. Wybrane Fotografie 1973–1989 Chris Niedenthal. Selected Photographs 1973–1989.

Został członkiem honorowego komitetu poparcia Bronisława Komorowskiego przed przyspieszonymi wyborami prezydenckimi 2010 oraz przed wyborami prezydenckimi w Polsce w 2015 roku.

Został mężem germanistki i tłumaczki literatury niemieckiej, Karoliny Niedenthal; ojciec dziennikarza, Filipa Niedenthala, redaktora naczelnego polskiej edycji miesięcznika "Vogue”. Gra amatorsko na perkusji.

                                     

2. Odznaczenia

  • Srebrny Medal "Zasłużony Kulturze Gloria Artis” 14 grudnia 2009.
  • Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski.